Bir Verinin Yolculuğu

Merhaba bu yazımda sizlere bir verinin hangi katmanlardan nasıl geçtiğini ve karşı tarafa nasıl iletildiğinden bahsedeceğim.

Burada çok basit bir halde sizin ve siberguvenlik.web.tr‘nin arasında bulunan ağ aygıtlarını görüyoruz.

Burada OSI katmanlarından biraz bahsedeceğim. Aşağıda gördüğünüz gibi 7 katmandan oluşuyor. Her birinin ayrı görevi var.

1.Physical Layer [Fiziksel Katman]

Veri bağlantısının elektriksel ve fiziksel özelliklerini ve bir cihaz ile cihazın fiziksel
aktarım aracı (örneğin: bakır, fiber optik kablo, radyo frekansı) arasındaki ilişkiyi
tanımlar.

2.Datalink Layer [Veri Ağ Katmanı]

Veri bağlantısı katmanı uç düğümler arası veri transferi sağlar. Fiziksel katmanda meydana
gelebilecek hataları tespit eder ve bu hataları mümkün olduğunca düzeltir. Veri bağlantısı
katmanı, fiziksel olarak bağlı iki cihaz arasında bağlantı kurmayı ve bu bağlantıyı sonlandırmayı
sağlayan protokolü tanımlar.

3.Network Layer [Ağ Katmanı]

Ağ katmanı, değişken uzunluklu veri dizilerinin(datagram) bir ağ düğümünden aynı ağa bağlı
başka bir ağ düğümüne aktarımını sağlar. Bu hareketin gerçekleştirilebilmesi için hiyerarşik bir
adresleme yapısı gerekmektedir. Ayrıca hiyerarşik sistem dataların hedef bilgisayara en etkili ve
en kısa yoldan ulaşmasını da sağlar. Adresleme dinamik ya da statik olarak yapılabilir.

4.Transport Layer [Taşıma Katmanı]

Taşıma/iletim katmanı değişken uzunluklu veri dizilerinin(datagram) kaynaktan cihazdan hedef
cihaza bir veya daha fazla ağ üzerinden servis kalitesini de koruyarak göndermeyi sağlar. Taşıma
katmanı protokolüne örnek olarak, Internet Protocol(IP) üzerine inşa edilmiş olan Transmission
Control Protocol(TCP) verilebilir.

5.Session Layer [Oturum katmanı]

Oturum katmanı, cihazlar arasındaki bağlantıları kontrol eder. Yereldeki ve uzaktaki bağlantıları
kurabilir, yönetebilir ve sonlandırabilir. Oturum katmanı mesajlaşma kurallarından(full-duplex,
half-duplex, simplex), uygulamalar arasındaki mesajlaşma kontrolünden, farklı birimlere
gidecek verilerin gruplanmasından, mesajlaşmaya kalınan noktadan devam edilmesinden ya da
yeniden alınmasından sorumludur.

6.Presentation Layer [Sunum katmanı]

Sunum katmanı, uygulama katmanındaki varlıkların arasındaki ortamı kurar. Bu katman eğer
sunum servisi varlıklar arasında büyük bir veri eşleme sağlıyorsa uygulama katmanındaki
varlıklar farklı sözdizimi(syntax) ve semantik kullansa bile bu ortamı sağlayabilir. Eşleme
mevcutsa sunum servisi verileri sarmalayarak oturum protokolü verilerine dönüştürülür ve
protokol yığınına iletir.

7.Application Layer [Uygulama Katmanı]

Uygulama katmanı son kullanıcıya en yakın olan OSI katmanıdır. Yani hem OSI uygulama
katmanı hem de kullanıcı doğrudan yazılımla,uygulamayla etkileşimde bulunur. Bu katman
iletişim bileşenini yürüten uygulamayla etkileşime girer. Bazı uygulamalar OSI modelin kapsamı
dışına çıkabilir. Uygulama katmanı sayesinde iletişim kuran kişiler tanımlanır, kaynak
kullanılabilirliğine karar verilir ve senkronize iletişim gerçekleştirilir. İletişim kuran kişiler
tanımlanırken kişilerin bir uygulama üzerinden veri göndermek için gereken kimliğine ve
kullanılabilirliğin yeterli olup olmadığına karar verir.

Aşağıdaki ekran görüntüsünde ise bir verinin (Datanın) oluşumunu görüyoruz.

Şimdi oluşturduğumuz veriye nasıl ulaşım yapacağına dair(yani tcp mi udp mi kullanıcak) ona kara veriyoruz. Verdiğimiz karara göre verimizin yanına bir L4 header oluşturuyoruz. Verimizin bu haline SEGMENT adı verilir.

Nasıl iletim sağladığımıza karar verdiğimize göre verinin nerden geldiğine ve nereye gideceğine karar verebiliriz. Bu aşamada bunu gerçekleştiriyoruz. Verimizin bu haline PACKET adı verilir.

Tamam her şeyi belli bir yere kadar yaptık ama bu veriyi router’a göndermem lazım ve önceki katmanların hiçbirinde bunu söylemedik. DataLınk katmanında bunu sağlıyoruz. Normal header ekleminin yanı sıra tailor dediğimiz kuyruk da ekliyoruz. Verimizin bu haline FRAME denmektedir.

Verimiz artık kablolarla, fiber optik ile veya başka yollarla iletilmey hazır ama önce bit’ler haline çevrilmesi lazım bu katmanda bunu gerçekleştirip yola çıkabiliriz.

Verimiz bu haliyle yola çıktı ilk varıcağı durak switch.

Tamam switche ulaştık. Switch gidip L2 header ve tailora bakıyor ve verinin roota gideceğine karar veriyor. Peki Switch diğer verilere bakmıyor mu ?. Hayır bakamıyor bunu bir mektup gibi düşünebilirsiniz. İleride de buna benzer örneğim olacak orda daha rahat anlaşılacağını umuyorum. Not : Switch’de sadece bağlı aygıtların MAC adresleri tutuludur IP adresleri bulunmaz ve switch Layer 2 ağ cihazıdır.

Router’a ulaştık. Burada router frame’i açıp bakıyor ve kendisine gelmiş olduğunu anlıyor. Ve kendisine ait olan kısmı alıyor. Şu anda verimiz internet üzerinde Layer 3’ün belirttiği gibi geziniyor.

Bu aşamada ulaştığımız başka bir router veriyi tekrar encapsulating yaparak nereye gidiceğine karar veriyor ve switch’e yolluyor.

Daha sonra switch bu veri hangi MAC adresine aitse oraya iletiyor.

Karşı tarafa verimiz frame halinde ulaştı ve kablomuzdan veya başka bir yapıdan geçerek fiziksel katmanıma geldi.

Datalink katmanına ulaştığımda şöyle bir şey oluyor. Cihaz bakıyor frame’e diyorki “Evet bu bana gelmiş bana ait olan kısımları almalıyım diyor ve kendine ait olan L2 header ve tailor alıyor”

Datalink işini bitirdikten sonra bir üst katmana packet olarak yolluyor. Bu katmanda ise Network katmanı “Evet bu benim IP adresim geldiği yerde burası bunu alıyorum diyor ve L3 header’ını alıyor”

Network’de kendine ait olan veriyi aldığına göre bir üst katmana bunu yolluyor. Transport katmanında verinin nasıl iletileceğine L4 header’ına bakarak karar veriliyor.

En son olarak da verimiz artık Application katmanında. Bu aşamaları somutlaştırmak için şöyle düşünebilirsiniz. Bir kağıda Data yazın ve bunu bir zarfın içine koyun. Daha sonra onu başka bir zarfa koyun. Böyle böyle 6 katman zarf içinde karşı tarafa verin. Karşı taraf ise sadece kendine ait olan zarfları açıcaktır.

Sitede her bir işlem yaptığımızda bu işlemler tekrar tekrar gerçekleşiyor.

Bir verinin yolculuğu bu kadardı diğer yazılarımda görüşmek üzere.

About The Author

Reply